Er is van alles gaande de afgelopen weken en maanden in de International Marxist Tendency. In de afgelopen 18 maanden hebben ze zo’n 2000 van de 4500 leden verloren doorheen hun organisatie. Dit lijkt vrij weinig en dat is het natuurlijk ook, het lage aantal is een reflectie van hoe klein revolutionair links eigenlijk is. De afgelopen weken gaan de ontwikkelingen echter zeer snel allemaal. Dus ik maak er even een overzichtje van.

Allereerst: IMT? Watte? Juist ja. Offensief is onderdeel van het Committee for a Workers International, een internationale organisatie actief in zo’n 40 landen op alle continenten. Het CWI werd opgericht in 1974 en groeide uit tot een vrij invloedrijke revolutionaire vleugel in de oude arbeiderspartijen.

Deze situatie veranderde volledig met de val van de Stalinistische regimes en de verrechtsing van de arbeiderspartijen, zoals de PvdA in Nederland. Binnen het CWI had dat ook haar weerslag en creëerde dat een split in de organisatie waarin een aantal leidinggevende leden, zoals Ted Grant en Alan Woods, een nieuwe “internationale” opzette, dit werd uiteindelijk de IMT. Lees vooral op wikipedia meer hierover.

Offensief in Nederland is nooit gesplit in een CWI en IMT groep, maar ook hier vind je tegenwoordig een “IMT afdeling” die Vonk heet, effectief een eenmansblog. Mijn “working assumption” is dat hij vanuit Vlaanderen gestuurd is om iets op te zetten in Nederland. In België kende we helaas wel een split, die was destijds vrijwel precies door het midden met zo’n 30 leden aan beide kanten. Onze afdeling, de LSP, is sindsdien in krachten en invloed gegroeid, de Belgische Vonk heeft nog steeds om en de nabij de 30 leden omdat ze star blijven vasthouden aan het werken in de Vlaamse variant van de PvdA, de SP.a.

Anderhalf jaar geleden was er een grote split in de Pakistaanse sectie van de IMT. Deze sectie was altijd hun grootste met zo’n 2500 tot 3000 leden. Hiervan verloren ze op z’n minst 1000 leden. Dit gebeurde nadat ze een leidinggevend lid van deze sectie, Manzoor, zonder pardoes uit de organisatie hadden gezet, na jarenlang een grote held van de IMT te zijn geweest. Hij was bijvoorbeeld hun enige parlementariër. Veel leden pikte dit dus niet zonder meer en vertrokken. De Pakistaanse sectie is nog steeds de grootste, maar heeft nu nog maar 1000 tot 1500 leden.

Een paar weken geleden was er opeens een nieuwe ontwikkeling waarin een conflict tussen de Spaanse leiding en de internationale leiding in Londen werd “opgelost” door de Spaanse leiding uit de IMT te zetten en splits te organiseren (!) in de Spaanse, Venezolaanse, Colombiaanse en Mexicaanse secties tussen een veelal “ontrouwe” meerderheid en “getrouwe” minderheid. De Spaanse sectie was de geldkoe voor de IMT, het was de grootste sectie in Europa, veel groter dan bijvoorbeeld de Britse sectie zelf dat niet verder komt dan 100 leden.

En de afgelopen dagen, vrijwel parallel aan deze ontwikkeling, ontstond er een internationale fractie, gestart door de secties van Zweden, Polen en Iran. Hieraan sloot zich kort erna ook een Britse minderheidsfractie aan. Deze fractie wierp politieke vraagstukken op rondom democratie en de bureaucratische organisatie. Met name Heiko Khoo, lid sinds 1981 en iemand die bijvoorbeeld de IMT “landmarker” op het internet heeft gezet met bijvoorbeeld de website marxist.com, wierp zich op als een pleiter voor meer openheid en democratie.

Een van zijn stellingen is dat hoewel democratie natuurlijk altijd al een belangrijk vraagstuk is geweest voor Marxisten, dit nieuwe tijdperk – het tijdperk van het internet – het “democratisch centralisme” ondermijnt. Met “democratisch centralisme” moet worden opgemerkt dat hij een cultuur bedoeld die we beter kunnen omschrijven als bureaucratisch centralisme, oftewel een cultuur waarin alle discussie van hoger hand wordt bepaald, deze altijd intern moet plaatsvinden via de “democratische structuren” en waarin leden die zich organiseren rondom bepaalde discussiepunten, worden ontmoedigt. In deze tijd, waarin instant communication tussen personen wereldwijd de norm is, zijn dergelijke organisatievormen niet alleen ondemocratisch (dat waren ze al), maar ook volledig achterhaald.

Welnu, deze internationale fractie had een interne website opgezet waarin IMT leden konden discussiëren over deze zaken. Binnen enkele weken begon het “uit de hand” te lopen voor de leiding in het internationaal secretariaat van het IMT en beveelden ze Heiko om de website offline te halen voor afgelopen woensdag, waarin hij gehoorzaamde. Eergister ging de leiding rondom Alan Woods nog een stapje verder en zette ze Heiko maar helemaal buiten de organisatie, zonder dat hij de kans had om zich te verdedigen.

Hoe ik dit allemaal weet? Heiko heeft een dikke middelvinger opgestoken richten de bureaucraten in Londen en de interne discussie site weer online gezet en deze zelfs publiek gemaakt, je kunt hem vinden op www.karlmarx.net en hier vind je werkelijk een schat aan documenten die een goed beeld geven over de interne cultuur van de IMT. Als je het zo leest realiseer je je dat het niet voor niets was dat de leiding zo panisch is voor openheid van discussie. Ze is simpelweg incapabel om een fatsoenlijk inhoudelijke discussie te voeren en grijpt daarom terug op bureaucratische trucs. Heiko heeft hierover ook een bijdrage gedaan op een IMT Winterschool waarin hij dergelijke structuren analyseert.

Vandaag werd bekend dat de IMT leiding erop heeft aangedrongen om de Iraanse sectie uit de organisatie te zetten en dit ze ook is gelukt. Dit voorspelt weinig goed voor de Polen en Zweden, ik gok dat het nog een kwestie van dagen is voordat ook zij vertrokken zijn of uitgezet zijn.

Hoe verder? Het moge duidelijk zijn dat de meltdown in de IMT nog maar net begonnen is en elke actie die hun internationale leiding onderneemt lijkt de boel alleen maar te verergeren en te versnellen. De vraag mag zo onderhand gesteld worden of het IMT over een jaar nog wel bestaat…

Wat kunnen we hiervan leren? Een heleboel dingen en daar zal ik in de toekomst nog wel vaker op ingaan. Voor nu voldoet het even om te stellen dat bureaucratie niet iets unieks is binnen de rechtervleugel van de arbeidersbeweging, zoals in de Nederlandse SP, maar vrij universeel is. Het gaat m.i. om vrij elementaire menselijke karaktertrekjes zoals conservatisme en routinematigheid (bij oudere mensen) en hyperactiviteit en ongeduld (bij jongeren), een angst om je positie kwijt te raken, prestige, etc, etc.

Socialisten moeten serieus zijn hierin en ik hoop dat er wat meer grondig onderzoek voorhanden is op dit gebied. Het gaat erom zekeringen in te bouwen die dergelijke structuren uit de weg gaan ipv ondersteunen. Hierover zal ik de komende tijd ook vast nog meer gaan schrijven.