Autor: Emil

~ 09/03/11

In de Volkskrant van vandaag staat een dubbelinterview met de Europarlementariërs Dennis de Jong (SP) en Bas Eickhout (GroenLinks). Helaas staat het stuk niet online (althans, ik vind het niet), maar in de papieren versie staat het op pagina’s 14 en 15 onder de kop “Europa maakt een grote vlucht vooruit”.

Wat is de kwestie? De EU trekt bepaalde lessen uit de afgelopen periode waarin grote geldsommen werden neergelegd om te voorkomen dat Griekenland en Ierland failliet gingen. Er werd preventief gehandeld bij Portugal en Spanje (en dat gevaar is zeker nog niet weg). Hoe reageert de elite achter het Europese project? Zoals ze eigenlijk consequent heeft gereageerd bij elke crisis en tegenslag de afgelopen 60 jaar: door een vlucht vooruit te nemen.

Er wordt nu voorgesteld om “verregaande afstemming” te bereiken op het gebied van “economie, financiën, sociaal en fiscaal beleid” en om een “harmonisering” van onder andere de vennootschapsbelasting, aldus de krant.

Voor de goede orde, dit is natuurlijk een harmonisatie vanuit het standpunt van de elite. Zaken als een “flexibele arbeidsmarkt” (lees: baanonzekerheid), hogere BTW en een einde aan de CAO zijn niet bepaald voorbeelden van sociale vooruitgang. Maar wat hadden we anders verwacht? Het Europese project is altijd al een project van de heersende klasse geweest, in de interesses van die klasse.

Maar waarom die vlucht vooruit? Waarom streven naar meer eenheid, juist wanneer iedereen (?) het heeft om de “zwakke broeders” maar af te stoten?

De lange termijn strategie, vanuit het oogpunt van de Europese kapitalisten, is gebaseerd op de realisatie dat de individuele lidstaten geen partij vormen voor de grote machten op de planeet, zoveel werd na de Tweede Wereldoorlog wel duidelijk, met name voor Duitsland en Frankrijk. Eenheid is dus noodzaak wil Europa een “meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld te worden” (een van de expliciete doelen van de Lissabon Agenda).

De  EU liep echter tegen haar eigen grenzen op bij het uitbreken van de crisis. Het idee dat na de invoering van een economische en monetaire unie, een politieke unie wel zou volgen, dat bleek echter niet zo te zijn en dus zaten de Europese mogendheden met de handen in het haar: Wat te doen met Griekenland, Ierland en die vele andere lijken in de kast? De oplossing is dus hetzelfde oude riedeltje: Verdere eenheid.

Dennis de Jong schreeuwt moord en brand over deze ontwikkeling, die door beide Europarlementariërs als de grootste sinds de invoering van de Euro wordt gekenmerkt. Enkele citaten:

“Tot nog toe was  er sprake van vrijblijvende coördinatie, straks is er Europese dwang”

“Voor je beslist zoveel macht uit handen te geven, moet je eerst alle opties onderzoeken. Ook de opsplitsing van de Eurozone in een zwakker en sterker deel”

“We zijn al eerder gedwongen de Europese vlag op de Tweede Kamer te plaatsen”

“Neem het afschaffen van de grenscontroles, dat is toch prettig, reizen zonder paspoort. Ik werkte destijds voor Justitie en iedereen wist daar: dit is maar de helft van het verhaal. De andere helft was dat met de grenshokjes ook ons asielbeleid zou verdwijnen”

“De vlucht naar voren is het enige wat Rutte en zijn collega’s kunnen bedenken. Nog meer Europa. Ze doen alles steeds in de verkeerde volgorde”

Het is duidelijk wat  de boodschap van Dennis is: Die grote boemannen uit Europa pikken onze soevereiniteit af. Straks zijn wij een provincie van de EU. Wij hebben niks meer te vertellen over onze zaken. Daarom moeten we “minder Brussel” hebben (SP verkiezingsslogan bij de afgelopen Euro verkiezingen) en meer Den Haag.

Wat een nationalistische onzin.

Het idee stoelt op het Keynesianisme als alternatief op het neoliberalisme. Korte uitleg. Na de Tweede Wereldoorlog kende het kapitalisme haar langste en grootste groeiperiode uit haar geschiedenis. In deze periode werd een strategie toegepast van de econoom John Maynard Keynes die voorstelde dat crises op te lossen zijn door te investeren in de economie als de economische groei stagneert en te sparen als er sprake is van stijgende groei. Op deze politieke basis werd de welvaartsstaat (ook wel denigrerend de “verzorgingsstaat” genoemd) uitgebouwd. De economische basis was natuurlijk de lange economische boom. De sociale basis was de klassenstrijd, de welvaartsstaat was een manier om de arbeidersklasse af te kopen en de sociale vrede te bewaren.

Dit had echter het vervelende effect, voor de kapitalisten, dat de arbeidersklasse steeds sterker werd en steeds meer politieke toegevingen ging eisen. Mei 1968, de grootste algemene staking uit de Franse geschiedenis (en er gebeurde meer dat jaar in Italië en andere landen), was daarin het keerpunt. Politiek werd de keuze gemaakt door de kapitalisten om een andere koers te volgen, vanaf 1973-75 komt daar de economische crisis bij. Thatcher en Reagan vertegenwoordigde dat nieuwe politieke geluid van de kapitalisten, iets wat zij “monetarisme” noemde en wat later doorontwikkeld is naar neoliberalisme.

Een van de economische peilers van neoliberalisme is het beheersen van de inflatie. Het verhaaltje dat erbij verteld wordt is dat inflatie betekent dat de economische groei gestimuleerd kan worden, hetgeen werkgelegenheid betekent.

Dit is een leugen. Een lage inflatie betekent een laag overheidstekort, hetgeen een strikte bezuinigingsdiscipline inhoudt. Hetgeen dus sociale aanvallen inhoud. De inflatie wordt doelbewust gebruikt als wapen om de arbeidersklasse te disciplineren, dat heet: de georganiseerde arbeidersbeweging zoveel mogelijk kapot te maken. Dit is iets wat Dennis niet begrijpt, getuige dit citaat: “[Het opkopen van obligaties] behoort niet tot de taken van de ECB, de bank moet inflatie bestrijden”.

Maar terug naar het Keynesianisme. De SP is een partij die staat voor “vroeger was alles beter”, de welvaartsstaat moet weer terugkomen, we draaien de klok terug. Niet het kapitalisme maar het neoliberalisme is de grote boosdoener. Dit is een illusie. Zelfs al zou er genoeg geld zijn om de Keynesiaanse strategie nieuw leven te doen inblazen, dan nog gebeurde het niet juist omdat de kapitalisten koste wat kost willen voorkomen dat ze feitelijk gaan betalen voor strijdbare arbeidersbeweging die hun ondergang kan betekenen. Keynes is dood en daarmee het reformisme.

Wat we nodig hebben is een radicaal andere strategie. Niet Keynes, maar Marx. In zijn tijd pleitte hij voor de vereniging van de Duitse natie (die destijds was verdeeld over talloze kleine vorstendommen, etc.). Niet uit een nationalistisch idee, maar omdat dit de democratische en de fysieke ruimte gaf om de arbeidersklasse als klasse te organiseren.

Op een gelijkaardig niveau zouden we nu naar Europa moeten kijken. Het is ontegenzeggelijk waar dat het kapitalisme een globaal systeem is en willen we een positief alternatief daar tegenover stellen, moeten we ook op een globale schaal denken. Met om te beginnen, voor ons dan, Europa.

Natuurlijk is de EU een kapitalistisch project, maar is Nederland dat niet ook bijvoorbeeld? Pleiten voor “minder Brussel” is net zo onzinnig als pleiten voor “minder Den Haag”. De kwestie is juist een democratische: hoe krijgen we het voor elkaar dat Europa onze belangen gaat vertegenwoordigen, als trans-Europese arbeidersklasse?

Willen we een alternatief vormen op het kapitalisme dan moet de arbeidersklasse zich als collectief organiseren, een globale taak. De SP zou er goed aan doen om een dergelijk uitgangspunt te nemen in plaats van zich te blijven verstoppen in een mythisch verleden over “vroegah”. Des te langer de SP daarin blijft steken, des te meer ze een rem vormt voor de politieke ontwikkeling van de Nederlandse arbeidersbeweging.

Autor: Emil

~ 06/03/11

De resultaten zijn dus binnen. In Limburg is de PVV zelfs de grootste geworden (met 5000 stemmen meer dan het CDA). Maar desondanks heeft de regering toch niet de benodigde meerderheid behaald voor de komende Senaatsverdeling (de nieuwe Senaat wordt overigens pas op 23 mei geïnstalleerd). Echter, links – PvdA, GroenLinks en SP – heeft ook niet bepaald een meerderheid, slechts 27 zetels zullen ze in de nieuwe Senaat bezetten, 10 minder dan de regering.

Pieter Brans heeft er zijn visie op gegeven en ik deel de conclusie dat alleen strijd de regeringsplannen echt van tafel krijgt. Dat heeft niet alleen te maken met het feit dat PvdA en GroenLinks niet echt linkse partijen zijn (beide zullen vast concessies doen richting bezuinigingen). Zelfs Tiny Kox haastte zich op de verkiezingsavond te zeggen dat “elk wetsvoorstel bekeken zal worden” (iets wat aansluit bij Roemer’s uitspraak dat de SP niet principieel tegen bezuinigingen is, maar alleen tegen dergelijke maatregelen op de “verkeerde” plekken). Het heeft er ook mee te maken dat louter parlementaire oppositie geen alternatieven opbouwt.

Hier ligt er toch een lacune bij het betoog van Pieter, iets waar een beetje overheen wordt gekeken: Waarom dropt de SP zo sterk in steun? En, als we dit weten, kan de SP dan wel een basis vormen voor en leiding geven aan  strijdbewegingen?

De reden waarom de SP zo zakt, naar mijn bescheiden mening, is vanwege de rechtse koers richting realpolitik die de partij al jaren maakt. Daar is op deze blog al meermalen over geschreven, dus ik zal mezelf niet herhalen. Mensen hebben geen behoefte aan een wat linksere variant van een transparant failliet systeem. De antwoorden die de partij aandraagt zijn geen antwoorden. Hierdoor ligt er een vacuüm in politieke behoefte van de werkende klasse, wat elke vorm kan aannemen zolang dat initiatief wordt overgelaten aan pro-kapitalistische politici.

Wilders is daarvan een voorbeeld. Hij nam zeer effectief het stokje over van de SP als dé anti-establishment partij. De SP heeft dat bij deze verkiezingen weer terug proberen te pakken met haar slogan “NU SP – Protest!”, maar dat lijkt niet te zijn gelukt. Het verhaal wat we zagen bij de Tweede Kamer verkiezingen vorig jaar draaide min of meer opnieuw af.

Hoewel, toch niet helemaal. De feitelijke steun voor de PVV ligt lager dan vorig jaar. Ze hebben 9 zetels gekregen, wat zich vertaald naar 18 in de Tweede Kamer, terwijl ze er 24 hebben. De holle retoriek van Wilders lijkt dus al zijn hoogtepunt te hebben gehad. Maar het vacuüm duurt voort en er zullen vast weer andere trucs uit de hoge hoed komen mocht Wilders’ clubje weer uiteen spatten.

De SP is al met al ook niet het antwoord gebleken. In haar post-groeispurt fase van 1994 tot 2006 lijkt de partij steeds minder een mogelijk alternatief te zijn voor de arbeidersklasse. Althans, de partijmachine. De SP heeft nog steeds veel activisten die goed werk doen en soms het verschil maken. Ron Meyer bijvoorbeeld in Heerlen heeft in 2010 een vitale rol gespeeld in de organisatie en radicalisatie van de schoonmakers, een voorheen apathische sector. Onder de slogan van “Respect!” is deze groep getransformeerd naar een strijdbare sector die zich niet zomaar meer laat commanderen. Dergelijke arbeiders-leiders hebben we veel meer nodig.

Helaas worden dergelijk waardevolle mensen slechts gezien als een “gezicht” dat je op het merk SP kunt plakken. Dat de partijleiding niet openstaat voor een linksere koers door deze “plakkers” laten de royeringen wel zien die leden van bijvoorbeeld IS en Socialistisch Alternatief hebben ondergaan. De partij is er alleen maar ondemocratischer op geworden en de cultuur van ja-knikken versterkt. Daarmee is het mechanisme om de partij te transformeren en tot een potentiële arbeiderspartij te maken, verstompt.

Srijdbewegingen zullen het dus een tijd lang moeten stellen zonder een degelijk politieke leiding. Klein links (IS, Socialistisch Alternatief, Doorbraak, NCPN/CJB, etc) kunnen daar maar in zeer beperkte manier een invulling aan geven. Desondanks zal het binnen de SP wel degelijk blijven borrelen. Toekomstige splits zijn ook niet uitgesloten.

Dat herinnert me er overigens aan: de CDSP/Solidara kwestie! Waar ging dat ook alweer over? Bij de vorige Senaatsverkiezing in mei 2007 werd Düzgün Yildirim gekozen voor de SP door de SP provinciale statenleden. Dit was echter niet de bedoeling van de partijleiding (Yildirim stond op een onverkiesbare plek, de SP PS leden hadden echter met voorkeusstemmen Yildirim verkozen) en deze eistte, op haar zo charmante manier…, dat Yildirim zou aftreden. Om dergelijke voorvallen in de toekomst te voorkomen werd er een nieuwe regel verzonnen door de partijleiding: de SP PS leden moeten zich voortaan aan de lijstvolgorde houden, dat heet, stem altijd nummer 1. Democratie heet dat dan.

Hoe dan ook. Yildirim protesteerde en zette in juli het Comité Democratisering SP op, iets waar Socialistisch Alternatief (destijds nog Offensief) zich bij aansloot. Dit had het potentieel om een grote groep SP’ers te bereiken en een campagne op te zetten voor democratische hervormingen in de partij, iets wat de arbeidersbeweging ten goede zou komen aangezien zo veel meer stromingen in de arbeidersbeweging een thuis konden vinden in de partij, waardoor de partij dan ook het potentieel zou hebben om een echte klassepartij te worden.

Maar de door de rechterzijde gedomineerde partijleiding – die bij zoiets alles te verliezen heeft – wilde er niets van weten en royeerde Yildirim. Helaas trok dit het gros van de mensen bij het CDSP leeg richting een split dat Yildirim verzekerde van zijn zetel in de Senaat. De split kreeg de naam Solidara en bestaat nog steeds. Daarna schijnt de partij nog een keer gesplit te zijn, maar ik ben het overzicht sinds begin 2008 kwijt en het interesseert me ook niet zoveel.

Dat het eigenlijk niemand wat interesseert blijkt ook uit de verkiezingsresultaten van deze “partij”. Bij de Europese verkiezingen in 2009 haalde ze daar een spectaculaire 0,2% van de stemmen (volgens Wikipedia). Bij de gemeenteraadsverkiezingen vorig jaar ging het al niet veel beter en haalde ze een score van 0,9% in Zwolle (de enige plek waar ze meedongen). Nu deed Solidara mee in Overijssel en Drenthe en behaalde ze respectievelijk 0,16% en nul zetels (ik zie geen exacte percentages bij deze pagina). Het lijkt er dus op dat Düzgün na 23 mei een nieuwe baan moet gaan zoeken.

Met het einde van dit voetnootje komt ook een einde aan een meningsverschil die we destijds hadden en we uiteen zette in een Open Brief begin 2008. Een toenmalig lid van Offensief zag het namelijk helemaal zitten met Solidara en werd er zelfs partijsecretaris voor. De meerderheid van onze groep kon zich hier echter niet in vinden en vond dit gedrag uitermate schadelijk. Hij voelde zich blijkbaar niet serieus genomen en zei z’n lidmaatschap op. Later heb ik nog even vernomen dat hij de revolutie was begonnen bij GroenLinks en tegenwoordig zit hij bij de Vonk, om maar met Ted Grant’s woorden te spreken, de “twee mensen en hun hond” sectie van het IMT. Een beetje jammer dat het Nederlands revolutionair linkse landschap zo nog verder versplinterd is geraakt, het is al allemaal zo klein.

Hoe dan ook, strijd is nodig. De regering heeft inderdaad een minderheid, maar slechts een uiterst marginale. De SGP, 50+, D’66 of een andere partij hoeft slechts steun te geven, al is het maar met één zetel, om wetten erdoor te krijgen. De SGP lijkt hiervoor de meest willende kandidaat.

Ook zal de strijd op zichzelf nieuwe arbeiders-leiders opleveren, een voorhoede kweken. Het is de taak van communisten om daaraan een degelijke basis te geven.

Autor: Emil

~ 02/03/11

Als Socialistisch Alternatief hebben we deze keer geen stemadvies gegeven of eigenlijk maar iets aan commentaar over de verkiezingen. Ik denk dat dat vooral is dat we niet echt meer lauw of warm worden van de SP. Ter elfder uur wil ik daar dan toch nog wat over zeggen.

Ik ga erop uit om te gaan stemmen. Niet omdat dat mijn “burgerplicht” is of zoiets onzinnigs. Nee, we leven immers helemaal niet in een democratie, maar in een farce waar een plakker van “democratie” op zit, maar waar eigenlijk een kleine parasitaire minderheid heerst. Voor de Belgische lezers van deze weblog verwijs ik even naar hoe ons kiesstelsel werkt mbt Proviciale/Senaatsverkiezingen.

Nee, ik ga stemmen, en wel op de SP, om een paar redenen. Allereerst de keuze voor de SP, die is het meest opportuun. De SP is een partij van twee gezichten geworden. Aan de ene kant een partij die bestaat uit strijdbare en vaak ook gewoon eerlijke activisten die op willen komen voor een betere wereld. Aan de andere is de partij echter een gladde electorale machine geworden die deze activisten cynisch inzet als politiek merk, waar al eerder over is geschreven. Ik geef mijn stem aan dit gezicht helaas vandaag. De alternatieven zijn stuk voor stuk echter nog slechter, dus ik ga maar voor “het minste kwaad” deze keer.

De redenen liggen hem meer strategisch dan wat anders. In de eerste plaats is een stem op de oppositie een stem tegen dit kabinet. En met een minderheid van VVD, PVV, CDA, zou dat nog weleens lastig kunnen gaan worden voor Rutte. Daar is verder al genoeg aandacht aan besteed in de media, dus daar laat ik het bij.

De diepere reden is echter interessanter en iets waarover je zelden iets hoort in de media. Wat nou als de linkse oppositie een meerderheid krijgt in de senaat? Dan heb je twee mogelijkheden. De eerste is een constitutionele houdgreep waarin links (PvdA, GroenLinks en SP) alle voorstellen van Rutte van tafel veegt. De tweede mogelijkheid is echter meer waarschijnlijk: “in het landsbelang” zullen PvdA en GroenLinks (de laatste recent nog met de Kunduz missie) toegevingen doen. Hierdoor zullen deze partijen door de mand vallen als boterzachte “oppositie” waarin Rutte feitelijk kan doen en laten wat hij wil.

En wat doet de SP? Die zal ook kijken naar de “menselijkheid” van elk voorstel. Roemer stelde recent nog op Uitgesproken (dacht ik) dat hij ook “bezuinigingen noodzakelijk vind” (alleen dan niet op de “verkeerde” plekken). Ik verwacht een verdere verrechtsing van deze gladde mannen in pakken.

Het punt waarvoor ik stem is dat dit een win-win situatie is voor een revolutionair-socialist als ik. Óf links houd haar woord en laat het komen tot een constitutionele crisis wat uitmondt in nieuwe verkiezingen – iets wat de staat verzwakt en de arbeidersbeweging de tijd geeft om zich te organiseren tegen de bezuinigingen van álle partijen – óf de PvdA en GroenLinks raken nog verder gediscrediteerd als “linkse partijen” – iets wat op korte termijn volksmenners als Wilders de mogelijkheid geeft terrein te winnen, maar juist ook een vacuüm op links opent voor een nieuw alternatief.

Post tags:

Autor: Emil

~ 01/03/11

Ik werd gister nog eens tegen m’n schenen geschopt dat er wat meer blog updates moeten komen. Natuurlijk heeft Jos een tijdje terug ook nog twee gastblogposts gedaan, maar ook dat vangt alweer wat stof. Ik ben het met Thomas eens: Ik heb inderdaad wel het nodige te vertellen, dus ik zal er weer eens een draai aan geven, hoewel niet zo intensief als bijvoorbeeld Peter Storm, die zowat z’n eigen nieuwsservice vormt (en daarmee overigens goed werk doet).

M’n eerste bericht sinds maanden is echter een treurige: Gaetan Kayitare is niet meer. Nu zullen een hoop bloglezers de naam niet kennen, noch de persoon. Ik verwijs daarom vooral ook even naar het memoriam voor een korte schets van z’n persoonlijkheid.

Ik kende hem zelf wel en hij was een persoon die opviel door zijn enthousiasme, optimisme en zachte karakter. Hij kon ook fel zijn als dat moest, zoals tijdens debatten met tegenstanders, maar altijd op een hoffelijke manier. Hij werd daarom door vriend en vijand diep gerespecteerd.

Hij was ook de belichaming van het woord “solidariteit”, ook met kleine dingen. Toen ik bijvoorbeeld eens een boete kreeg omdat ik een treinkaartje met korting had gekocht voor 9:00, was hij meteen de persoon die daarover z’n afschuw uitsprak, hoe onacceptabel zoiets was en diegene die meteen een solidariteitsbijdrage bij de kameraden organiseerde om de impact van de boete voor mij zo klein mogelijk te maken.

Afgelopen december belde hij me nog op om me te vragen of ik kon spreken op een Socialisme weekend in Aken of Keulen. Omdat dat op de 19e viel, op m’n verjaardag, kwam dat slecht uit en heb toen moeten afzeggen. Natuurlijk zijn dat achteraf momenten die je betreurd, omdat je zoiets nooit meer goed kunt maken bij een volgende keer, althans, niet met hem erbij.

De afgelopen jaren ging het steeds slechter met z’n gezondheid en ik heb hem alleen in deze periode gekend. Z’n lichaam werd steeds meer een gevangenis voor de energie die hij geestelijk wel degelijk had, hij was altijd in voor een goed gesprek en nam iedereen serieus. Het memoriam heeft het over z’n kleine appartement in Aken als ontmoetingsplaats voor veel kameraden en ook ik ben er een keer geweest voor boeiende discussie. Ondanks zijn gezondheid en de daaraan gekoppelde beperkte mobiliteit liet hij zich dus niet kisten en ging er vaak met de wandelstok te hand erop uit om te demonstreren tegen de fascisten in Aken bijvoorbeeld, of om zelfs helemaal naar Gent te gaan voor de jaarlijkse CWI zomerschool om ook daar te spreken en jongeren te inspireren.

De wandelstok heeft nu geen eigenaar meer. Vaarwel Gaetan, ik zal je missen.

Post tags: